29 grudnia 2009 roku Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku wydał decyzję środowiskową dla obwodnicy Augustowa. Ominie ona obszar Natura 2000 i unikalną przyrodniczo Dolinę Rospudy. Obwodnica wpisuje się w przebieg międzynarodowej drogi Via Baltica o ustalonym przez Rząd w październiku br. przebiegu przez Łomżę.
Wydanie nowej decyzji ustalającej środowiskowe warunki budowy obwodnicy Augustowa było niezbędne z kilku powodów. Wcześniejsza decyzja, wydana przez wojewodę podlaskiego w lutym 2007 roku: 1. łamała unijne przepisy dotyczące ochrony obszarów Natura 2000, co spowodowało, że Komisja Europejska skierowała ostatecznie pozew przeciwko Polsce do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. 2. była sprzeczna z polskimi przepisami dotyczącymi ochrony przyrody. Po jej zaskarżeniu do sądów administracyjnych przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, Polską Zieloną Sieć, WWF i inne organizacje ekologiczne oraz Rzecznika Praw Obywatelskich została unieważniona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podobny los spotkał wszystkie inne decyzje administracyjne dla planowanej drogi przez Dolinę Rospudy.
Obecnie ustalona trasa obwodnicy omija Puszczę Augustowską - obszar chroniony w sieci Natura 2000. Bagienna Dolina Rospudy jest bezpieczna. Most przez rzekę Rospudę w okolicy Raczek nie zagraża cennym torfowiskom.
Północny, ok. 15 km, odcinek obwodnicy będzie stanowić fragment dwujezdniowej międzynarodowej drogi ekspresowej Via Baltica prowadzącej z Budziska w kierunku Łomży. Południowy odcinek w kierunku Augustowa i dalej Białegostoku będzie krajową drogą jednojezdniową.
Jeśli inwestycja ta zostanie potraktowana jako priorytetowa i już na początku 2010 zostanie ogłoszony przetarg na zasadzie Zaprojektuj i Zbuduj, oddanie nowej obwodnicy do użytku będzie możliwe w ciągu 3 lat.
W wyniku błędów poprzedniego wojewody podlaskiego i konieczności ponownej analizy wariantów decyzja środowiskowa dla obwodnicy Augustowa opóźniona została o prawie 3 lata. Zmiana całego przebiegu Via Baltica w Polsce wymagała 6 lat. Stracono wystarczająco dużo cennego czasu – podsumowuje Małgorzata Górska, specjalista ds. ochrony ostoi ptaków, Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. Liczymy, że teraz te przedsięwzięcia zostaną potraktowane jako priorytetowe.
Budowa obwodnicy mogłaby zostać dofinansowana ze środków Unii Europejskiej – dodaje dr Marta Wiśniewska, koordynator krajowy CEE Bankwatch Network przy Polskiej Zielonej Sieci. To byłoby symboliczne zakończenie sprawy, w którą włączyły się także Komisja Europejska i Parlament Europejski. Teraz kiedy wiadomo, że obszar Natura 2000 nie ucierpi - nic nie stoi na przeszkodzie, by skorzystać ze środków Funduszu Spójności.
Organizacje ekologiczne liczą, że bagaż doświadczeń zgromadzony podczas batalii o uratowanie Doliny Rospudy i innych cennych przyrodniczo obszarów Podlasia przed zagrożeniami związanymi z Via Baltica, pozwoli na prawidłowe i racjonalne podejście do innych planowanych tu inwestycji, np. lotniska regionalnego, które wciąż budzi poważne zastrzeżenia.
Decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku to noworoczny prezent dla wszystkich ludzi walczących o uratowanie Rospudy - tych, którzy marzli w zimowym obozie na trasie planowanej drogi do doliny, pisali petycje i skargi, nosili zielone wstążki lub po prostu trzymali kciuki.
Więcej informacji: Małgorzata Górska, Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, malgorzata.gorska at otop.org.pl, tel. 501 542 851 Marta Majka Wiśniewska, Polska Zielona Sieć/CEE Bankwatch Network, mwisniewska at bankwatch.org, tel. 602 888 143.